ประวัติความเป็นมาของอำเภอในเขตพื้นที่การศึกษาเลย เขต 2
             
เมื่อ พ.ศ. 2396 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4)  พระองค์ทรง
พิจารณาเห็นว่า ผู้คนในแขวงนี้มีปริมาณเพิ่มขึ้นสมควรจะได้จัดตั้งเป็นเมือง เพื่อประโยชน์ในการปกครอง
จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้พระยาท้ายน้ำเป็นข้าหลวงออกสำรวจเขตและแขวงต่าง ๆ เห็นว่า หมู่บ้านแฮ่ ซึ่งตั้งอยู่
ริมฝั่งแม่น้ำหมาน และแม่น้ำเลย ไหลมาบรรจบกัน  มีภูมิประเทศเหมาะสมตลอดทั้งมีภูเขาล้อมรอบ  และ
พลเมืองหนาแน่นพอที่จะจัดตั้งเป็นเมืองได้ จึงนำความขึ้นกราบบังคมทูลเพื่อทรงทราบ และได้ทรงพระกรุณา
โปรดเกล้าฯให้จัดตั้งเป็นเมืองเรียกชื่อตามนามแม่น้ำเลยว่า  "เมืองเลย"  และเมื่อปี พ.ศ. 2440 ได้ประกาศใช้
พระราชบัญญัติปกครองท้องที่ ร.ศ.118 ได้เปลี่ยนแปลงการปกครองจากเดิมมาเป็นแบบเทศาภิบาล แบ่งเป็น
มณฑลเมือง  ตำบล หมู่บ้าน เมืองเลย  จึงเป็นเมืองหนึ่ง ซึ่งอยู่ในเขตปกครองของมณฑลอุดร ครั้งแรกมี 3
อำเภอ อำเภอกุดป่อง (อำเภอเมืองเลยปัจจุบัน) อำเภอท่าลี่ และอำเภอนากอกและเมื่อปี พ.ศ. 2442 – 2449
ได้เปลี่ยนชื่อจาก "เมืองเลย" เป็น "บริเวณน้ำเลย"  พ.ศ. 2449 – 2450  เปลี่ยนจาก "บริเวณน้ำเลย" เป็น
"บริเวณน้ำเหือง" มี 3 อำเภอ อำเภอกุดป่อง อำเภอท่าลี่  และอำเภออาฮี  (ซึ่งเป็นตำบลหนึ่งของอำเภอท่าลี่ใน
ปัจจุบัน) ต่อมาวันที่ 4 มกราคม 2450 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย ให้ยกเลิกชื่อเมืองใหม่จาก "บริเวณ
น้ำเหือง" ให้เป็น "เมืองเลย" จัดการปกครองโดยมีอำเภอต่าง ๆ ดังนี้
              1. อำเภอกุดป่อง
              2. อำเภอท่าลี่
              3. อำเภอด่านซ้าย ( โอนมาจากเมืองพิษณุโลก พ.ศ.2450 )
              4. อำเภอวังสะพุง ( โอนมาจากเมืองหล่มสัก พ.ศ. 2450 )
              5. อำเภอเชียงคาน ( โอนมาจากเมืองพิชัย พ.ศ. 2452 )
              เมื่อได้เปลี่ยนการปกครองส่วนภูมิภาคใหม่  ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ
2476  จึงยุบมณฑลอุดร  โดยจัดระเบียบบริหารราชการส่วนภูมิภาคใหม่เป็นจังหวัดและอำเภอ ผู้ปกครอง
จังหวัดเรียกว่า  "ข้าหลวงประจำจังหวัด"  และต่อมาเปลี่ยนเป็น "ผู้ว่าราชการจังหวัด"  "เมืองเลย"   จึงมีฐานะ
เป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศไทย ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา จึงเห็นได้ว่ามีความแตกต่างในด้านพื้นที่ขนบธรรมเนียม
ประเพณีและวัฒนธรรม
              ปัจจุบัน  แบ่งการปกครองออกเป็น  12  อำเภอ  และ  2  กิ่งอำเภอ  ตามสภาพพื้นที่ ความเติบโตของ
ประชากร ความสะดวกในการไปมาหาสู่กันและการติดต่อราชการ
              "อำเภอวังสะพุง"   ซึ่งเป็นอำเภอหนึ่งในการจัดการปกครองครั้งแรก  ในวันที่  4  มกราคม 2450   
ซึ่งรับโอนมาจากเมืองหล่มสัก  ได้แยกตนเองตามสภาพพื้นที่ความเติบโตของประชากร  ความสะดวกในการ
ไปมาหาสู่กันและสะดวกในการติดต่อราชการ  จึงแยกออกเป็นอำเภอที่ 6 คือ  "อำเภอภูกระดึง"  โดยแยกออก
จากอำเภอวังสะพุง  ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2505 และยกฐานะเป็นอำเภอ เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม
2506  อำเภอวังสะพุง ได้แบ่งแยกตนเอง เป็นครั้งที่ 2 ตั้งเป็น "อำเภอภูหลวง"  โดยตั้งเป็นกิ่งอำเภอ เมื่อวันที่
10  พฤศจิกายน  2523  และยกฐานะเป็นอำเภอ  เมื่อวันที่  9  พฤษภาคม  2535  และอำเภอวังสะพุง ได้แบ่ง
แยกตนเอง  เป็นครั้งที่ 3  ตั้งเป็น  "กิ่งอำเภอเอราวัณ" เมื่อวันที่  1  เมษายน  2538
              สำหรับอำเภอภูกระดึง ซึ่งแบ่งแยกจากอำเภอวังสะพุงครั้งแรก ได้แบ่งแยกตนเอง  เป็น "อำเภอผาขาว
โดยตั้งเป็นกิ่งอำเภอ  เมื่อวันที่ 1 มกราคม  2531  ยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อวันที่  4  พฤศจิกายน  2536  และแยก
เป็น  "กิ่งอำเภอหนองหิน"  เมื่อวันที่  1  กรกฎาคม  2540
              สรุปแล้ว อำเภอวังสะพุงเดิมได้แบ่งออกเป็น 3 อำเภอและ 2 กิ่งอำเภอ ซึ่งกำหนดให้เป็นสำนักงานเขต
พื้นที่การศึกษาเลย  เขต 2   ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ  เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม  2546  ตามพระราช
บัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ   พ.ศ. 2546  เป็นพื้นที่ของอำเภอวังสะพุงเดิม

ขนาดและที่ตั้ง
              
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเลย เขต 2  จังหวัดเลย  มีเนื้อที่เขตบริการการศึกษา รวมทั้งสิ้น
3,608.150  ตารางกิโลเมตร ในพื้นที่ของ  4  อำเภอ  และ  2  กิ่งอำเภอ  แยกรายละเอียดได้ดังนี้     

 -  อำเภอวังสะพุง

 มีพื้นที่

1,166.350

ตารางกิโลเมตร

 -  อำเภอภูกระดึง

 มีพื้นที่

   941.000

ตารางกิโลเมตร

 -  อำเภอภูหลวง

 มีพื้นที่

 594.800

ตารางกิโลเมตร

 -  อำเภอผาขาว 

 มีพื้นที่

463.000

ตารางกิโลเมตร

 -  กิ่งอำเภอเอราวัณ

 มีพื้นที่

240.000

ตารางกิโลเมตร

 -  กิ่งอำเภอหนองหิน

 มีพื้นที่

203.000

ตารางกิโลเมตร

               พื้นที่การศึกษาเลย เขต 2  มีอาณาเขตติดต่อกับเขตพื้นที่การศึกษาอื่นภายในจังหวัดเลย  และจังหวัด
ใกล้เคียง  ดังนี้       

ทิศเหนือ

ติดต่อกับ

เขตพื้นที่การศึกษาเลย  เขต 1

ทิศใต้

ติดต่อกับ

 เขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่น เขต 5

ทิศตะวันออก

ติดต่อกับ

เขตพื้นที่การศึกษาหนองบัวลำภู  เขต 1, 2

 

 

และเขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่น  เขต 5

ทิศตะวันตก

ติดต่อกับ

เขตพื้นที่การศึกษาเลย  เขต 1

 

 

และเขตพื้นที่การศึกษาเพชรบูรณ์  เขต 2

ลักษณะภูมิประเทศ
              
ลักษณะภูมิประเทศของสถานศึกษาในสังกัดตั้งอยู่ในเขตพื้นที่การศึกษาเลย  เขต 2 พื้นที่โดยทั่วไป
จะเป็นภูเขา  ประมาณร้อยละ 80  และมีพื้นราบประมาณร้อยละ  20  ของพื้นที่ทั้งหมด
                   -  เขตที่ราบเชิงเขา   ได้แก่  อำเภอภูกระดึง  อำเภอภูหลวง  อำเภอผาขาว
                   -  เขตที่ราบและราบลุ่ม   ได้แก่  อำเภอวังสะพุง  กิ่งอำเภอเอราวัณและกิ่งอำเภอหนองหิน  

ลักษณะภูมิอากาศ
              
ฤดูกาลแบ่งตามลักษณะอากาศของประเทศไทย  แบ่งออกเป็น  3  ฤดู

ฤดูร้อน

เริ่มตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน  ของทุกปี  อากาศจะร้อนและร้อนจัดที่สุดใน
เดือนมีนาคมและเมษายน เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา  ทำให้อุณหภูมิเปลี่ยนแปลงง่าย
ฤดูร้อนจะร้อนมาก

ฤดูฝน

จะแบ่งออกเป็น 2 ช่วง  ช่วงแรก เริ่มปลายเดือนเมษายนถึงเดือนกรกฎาคม   จะเกิดฝนเนื่องจาก
อิทธิพลของมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ช่วงหลังจะเริ่มตั้งแต่เดือนสิงหาคม  ถึงเดือนตุลาคม จะมี
ฝนเนื่องจากพายุดีเปรสชั่นในทะเลจีนใต้

ฤดูหนาว

จะเริ่มหนาวตั้งแต่กลางเดือนตุลาคม  จนถึงเดือนกุมภาพันธ์  ซึ่งเป็นผลมาจากมรสุมตะวันออก
เฉียงเหนือพัดจากประเทศจีนปกคลุมประเทศไทย  ทำให้อุณหภูมิลดลงทั่วไป  และมีอากาศเย็น
เนื่องจากสภาพพื้นที่เป็นภูเขา  ในฤดูหนาวจะมีอากาศหนาวจัด

     ที่มา  :  สาร   สาระทัศนานันท์.  2534  เมืองเลย – เมืองแห่งทะเลภูเขา

การคมนาคมและการขนส่ง
              
พื้นที่เขตบริการของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเลย เขต 2  สามารถติดต่อกันภายในเขตพื้นที่
ระหว่างเขตพื้นที่การศึกษาและจังหวัดใกล้เคียง  โดยใช้พาหนะรถยนต์และรถจักรยานยนต์เป็นหลัก ระยะทาง
ติดต่อภายใน  การคมนาคมติดต่อระหว่างที่ตั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเลยเขต 2  กับอำเภอต่าง ๆ ใน
เขตพื้นที่การศึกษา  เป็นดังนี้

อำเภอภูกระดึง

ระยะทาง

56

  ก.ม.

อำเภอผาขาว

ระยะทาง

50

  ก.ม.

อำเภอภูหลวง

ระยะทาง

26

  ก.ม.

อำเภอหนองหิน

ระยะทาง

30

  ก.ม.

อำเภอเอราวัณ

ระยะทาง

25

  ก.ม.

               เส้นทางระหว่างจังหวัด  เส้นทางระหว่างที่ตั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเลย  เขต  2 ติดต่อกับ
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจังหวัดอื่น สามารถเดินทางโดยรถยนต์ประจำทางในเส้นทางหลัก   ดังนี้            

ระหว่างจังหวัด

เส้นทาง

  ระยะทาง(กม.) 

เลย  -  อุดรธานี  

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  201  และ  210
      - วังสะพุง  -  หนองบัวลำภู
      - วังสะพุง  -  อุดรธานี

 
80
130

เลย  -  ขอนแก่น

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  201  และ  12
      - วังสะพุง  -  ชุมแพ
      - วังสะพุง  -  ขอนแก่น


110
186 

เลย  -  เพชรบูรณ์

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201, 203 และ 21
      - วังสะพุง  -  เพชรบูรณ์ 


197

สังคมและวัฒนธรรม
              
อำเภอวังสะพุง โอนมาจากเมืองหล่มสักเมื่อปี พ.ศ. 2450 ซึ่งต่อมาได้แบ่งแยกออกเป็น อำเภอภูกระดึง
อำเภอภูหลวงและกิ่งอำเภอเอราวัณ  ต่อมาอำเภอภูกระดึง  ได้แบ่งแยกออกเป็น อำเภอผาขาว และกิ่งอำเภอหนองหิน
                  ในการจัดตั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเลย  เขต 2 ครั้งนี้ไม่ส่งผลต่อความเป็นอยู่ของประชากร และ
การจัดการศึกษามากนัก เนื่องจากในพื้นที่ยังมีความคล้ายคลึงกันในด้านขนบธรรมเนียม ประเพณี และวัฒนธรรม
                   ปัจจุบัน ถึงแม้ว่ามีประชากรจากต่างจังหวัด อพยพมาตั้งถิ่นฐาน และทำมาหากินจำนวนมาก ซึ่งเป็น
สังคมใหม่ แต่ก็ยังคงอยู่ในด้านวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณี ที่สามารถบูรณาการเข้าด้วยกัน สามารถอยู่
ร่วมกันได้เป็นอย่างดีและเกิดวัฒนธรรมในการอยู่ร่วมกัน ในทางที่ดีขึ้นตามมา ประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที
่การศึกษาเลย เขต 2 ประกอบด้วยชาวเลยดั้งเดิม และชาวอีสานอพยพ ดังนี้
                   ชาวเลยดั้งเดิม ส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่ในพื้นที่อำเภอวังสะพุง
                   ชาวอีสานอพยพ ส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นที่อำเภอภูกระดึง  ผาขาว  หนองหิน  ภูหลวง  และเอราวัณ